Mutacja to przemiana krtani w dojrzały narząd. Zachodzi pod wpływem zmian hormonalnych,  w okresie dojrzewania płciowego. W wyniku przemian zachodzących w budowie narządu głosowego, zmienia się brzmienie głosu.

Mutacja występuje w głosach żeńskich i męskich – u mężczyzn, ze względu na większą intensywność zmian, jest ona bardziej zauważalna. W przebiegu mutacji można wyróżnić trzy etapy: etap przedmutacyjny, okres właściwej mutacji oraz etap pomutacyjny.

Zmiany w narządzie głosowym

• krtań zmienia swoje rozmiary oraz obniża sięzachodzą zmiany w chrząstkach krtaniowych - następuje intensywny rozrost chrząstek krtani i ich uwapnienie (także pod wpływem gruczołu tarczowego)

• U chłopców krtań rośnie szybko i gwałtownie, w kierunku strzałkowym, u dziewcząt proces ten przebiega spokojniej, krtań rośnie w kierunku poziomym. Proces ten jest bardziej widoczny u mężczyzn niż kobiet (chrząstki męskie są większe i cięższe u mężczyzn, np. tzw. jabłko Adama – część chrząstki tarczowatej).

• zmienia się długość, szerokość i grubość fałdów głosowych,  zmieniają się również ich właściwości biochemiczne; z końcem mutacji fałdy głosowe osiągają one dojrzałe rozmiary ( u mężczyzn powiększają się o ok.1 cm, u kobiet – ok. 3-4 mm)

• wraz ze wzrostem krtani następuje rozrost mięśni krtaniowych i ich przystosowanie do nowych warunków, a także zmiany naczynio- ruchowe;

• powiększa się tchawica i rezonatory leżące ponad krtanią,

• zmienia się pojemność oddechowa płuc.

Zmiany głosu
Wskutek procesów zachodzących w krtani i fałdach głosowych głos obniża się -  o jedną oktawę u mężczyzn,  o dwa- trzy tony u kobiet.

Jak długo trwa mutacja?
Mutacja przypada na 12 – 14 rok życia, okres pokwitania. Główne zmiany w narządzie głosowym zachodzą w okresie 6 miesięcy. Okres pomutacyjny, w którym następuje dojrzewanie głosu, może trwać do roku, a nawet dłużej. Ostateczne ukształtowanie krtani następuje na ogół w wieku 17 lat ( u niektórych osób w 19 r.ż) – jest to uzależnione od indywidualnego przebiegu procesów dojrzewania.

Trudności głosowe podczas mutacji
Zmianom zachodzącym w narządzie głosowym towarzyszą: rozpulchnienie i przekrwienie błony śluzowej, którą pokrywa duża ilość śluzu oraz zaburzenia w  pracy mięśni krtaniowych (wewnętrznych i zewnętrznych), a także rozbieżności między czynnością krtani a oddychaniem. Skutkiem tego bywają najczęściej chrypka, załamywanie się głosu podczas mówienia, problemy intonacyjne, przeskakiwanie z niskich na wysokie częstotliwości.

Czytaj również: Nieprawidłowa mutacja